Delier

Als iemand plotseling in de war is, kan er sprake zijn van een delier. Een delier kent een lichamelijke oorzaak, bijvoorbeeld door het gebruik van medicijnen, een infectie of uitdroging.

Wat is een delier?

Delier is een plotselinge, meestal tijdelijke toestand van verwardheid. Het woord delier komt van het Latijnse woord delirium wat letterlijk ontsporing betekent. Een delier wordt gekenmerkt door een plotselinge achteruitgang in aandacht en mogelijkheid om informatie op te nemen en te verwerken. Een delier kan voorkomen bij alle leeftijdsgroepen.

De symptomen bij kinderen, volwassenen en ouderen zijn gelijk maar kunnen per leeftijdsgroep wel wisselen in de ernst waarin zij optreden. Bij ouderen en kwetsbare mensen blijkt er vaker kans op schade nadat het delier over is. Het is moeilijk om aan te geven hoeveel mensen in de verschillende leeftijdsgroepen een delier hebben, omdat het thuis maar ook in ziekenhuizen of verpleeghuizen voorkomt waarbij de percentages in ziekenhuizen het meest beschreven zijn. Deze cijfers zijn waarschijnlijk hoger dan thuis omdat in een ziekenhuis ernstiger zieke mensen liggen. Uit onderzoek blijkt dat zo'n 19% van de ouderen thuis een delier heeft gehad. In verschillende onderzoeken in het ziekenhuis is het percentage tussen de 10 tot 40%. Een delier bij kinderen wordt vaak ijlen genoemd.

Oorzaken van een delier

Een delier kan onder andere veroorzaakt worden door:

  • een onderliggende ziekte, bijvoorbeeld een infectie
  • tegelijk verschillende medicijnen gebruiken of gebruik van bepaalde medicatie zoals pijnstillers
  • uitdroging
  • schildklieraandoening
  • verstopping
  • blaasretentie (er blijft urine achter in de blaas)
  • narcose
  • suikerziekte (diabetes) die niet goed onder controle is

Gevolgen van een delier

Als je een delier hebt is er sprake van een verstoring van de werking van je hersenen door een lichamelijke oorzaak of door medicatie. Daardoor verandert je gedrag. Je kunt momenten van onrust hebben, wartaal spreken, motorisch onrustig zijn of juist heel passief zijn. Je kunt last hebben van hallucinaties en achterdocht.

Kenmerken van een delier

Kenmerkend bij delier is dat je in korte tijd ziek wordt en de verschijnselen in het verloop van de dag erg kunnen wisselen. Hierdoor kun je op het ene moment heel helder lijken en het andere moment ernstige klachten krijgen. Denk hierbij aan opeens onrustig worden, tijdens een gesprek je gedachten niet meer op een rijtje kunnen krijgen of heel erg vergeetachtig overkomen. Wel komt dit meestal meer voor in de avond en de nacht als je moe bent. Lees meer over de kenmerken van een delier in het onderdeel Heb ik een delier?

Behandeling

Een delier ontwikkelt zich meestal in een korte tijd. Het is daarom belangrijk om snel contact op te nemen met de huisarts als je het vermoeden hebt dat er sprake is van een delier. De huisarts kan in eerste instantie proberen om het delier te behandelen (bijvoorbeeld als de oorzaak medicatiegebruik of een infectie is) maar hij kan ook besluiten om door te verwijzen naar Antes als blijkt dat het beeld niet goed behandelbaar lijkt of het gedrag te ernstig wordt. Een delier is in principe goed te behandelen door de onderliggende oorzaken tijdig weg te nemen.

Vragen, advies en hulp?

Heb je vragen, wil je advies en/of hulp? Neem dan contact met ons op.

Aanmelden

Je kunt je bij ons direct (online) aanmelden voor behandeling. Nadat we jouw aanmelding hebben ontvangen, nemen we telefonisch contact op om een eerste afspraak te maken. Binnen 1 dagdeel krijg je duidelijkheid.

Aanmelden Contact